Kartal hạ Svitolina tại Vũ Hán: điều nằm ngoài bảng điểm

Phút thứ 33 của set một, Sonay Kartal bước lên vạch giao bóng với lợi thế break có được từ game thứ hai. Trên khán đài Vũ Hán, không nhiều người thực sự tin vào điều đang diễn ra. Một tay vợt 24 tuổi, xếp ngoài nhóm hạt giống, vừa trở lại sau sáu tháng nghỉ vì chấn thương lưng, đang giữ nhịp trước Elina Svitolina — hạt giống số 6, người đã chơi những trận như thế này từ trước khi Kartal chạm ngưỡng tuổi thiếu niên. Bảng điểm ghi 6-4. Nó không ghi rằng Kartal thắng set đó mà không để đối phương có lấy một break point. Có những lỗi việt vị không ai nhìn thấy, nhưng máy quay thì không bao giờ chớp mắt. Ở Vũ Hán tuần này, người ta nhìn bảng điểm. Tôi nhìn những gì bảng điểm bỏ lại phía sau.

Wuhan Open là sự kiện WTA 1000, hạng đấu chỉ sau Grand Slam về giá trị điểm và tiền thưởng. Vị trí của nó trên lịch thi đấu khiến mọi kết quả ở đây nặng hơn bình thường: giải nằm ngay trước thềm WTA Finals, trong khối hai tuần hard court liên tiếp của chặng châu Á — Bắc Kinh rồi Vũ Hán. Các tay vợt hàng đầu bị ràng buộc bởi quy định bắt buộc tham dự của hệ thống WTA 1000, nên sự có mặt của Svitolina hay Iga Swiatek ở đây không phải chuyện ngẫu nhiên.

Với Kartal, đây là giải thứ ba kể từ khi cô trở lại sau sáu tháng vắng mặt. Trước Vũ Hán, cô thắng hai trận ở Bắc Kinh. Rồi cô đi qua Belinda Bencic — hạt giống số 9, Jasmine Paolini — người từng vào chung kết Grand Slam, và Svitolina. Ba đối thủ thuộc ba kiểu khác nhau: một hạt giống, một tay vợt đánh bóng phẳng và tấn công, một chuyên gia phòng ngự kỳ cựu. Không có lá thăm nào dễ trong số đó.

Svitolina thua vì Kartal tạo ra áp lực ở đúng những thời điểm mà áp lực đắt nhất, chứ không phải vì cô ấy tự đánh mất trận đấu.

Nhìn vào cấu trúc trận đấu. Kartal bẻ break ở game thứ hai của set một, giữ đến hết set. Sang set hai, cô để mất nhịp — điều mà bất kỳ ai trở lại sau sáu tháng nghỉ đều phải trải qua, và cũng là điều xảy ra khi đối thủ bắt đầu điều chỉnh. Set ba, break point khan hiếm. Báo cáo trận đấu ghi rằng Kartal đáp trả Svitolina từng điểm một. Trận kết thúc bằng lỗi của Svitolina dưới sức ép, không phải bằng một cú winner của Kartal.

Chi tiết cuối cùng đó quan trọng hơn vẻ ngoài của nó. Khi một trận đấu khép lại bằng lỗi của người thua, người ta thường gán nó cho tâm lý. Nhưng lỗi dưới sức ép là thứ được tạo ra, không phải thứ tự sinh ra. Để Svitolina mắc lỗi ở thời điểm đó, Kartal phải giữ bóng đủ sâu, đủ dài, đủ khó để đối thủ không còn phương án nào ngoài việc đánh liều. Trong tay tôi không có tỷ lệ giao bóng một, không có điểm thắng trên giao bóng hai, không có tỷ lệ winner trên lỗi tự đánh hỏng. Tôi chỉ có trình tự trận đấu. Và trình tự đó cho thấy một điều: Kartal không thắng bằng cách chơi hay hơn trong từng pha, cô thắng bằng cách không sụp ở những pha quan trọng nhất.

So sánh với hai trận trước, ý nghĩa càng rõ. Bencic là mẫu đối thủ đọc trận đấu tốt, ít cho không điểm. Paolini đánh bóng phẳng, tốc độ cao, buộc đối phương phải chịu được nhịp. Svitolina phòng ngự, kéo dài rally, chờ sai số. Ba kiểu đối thủ, ba yêu cầu khác nhau. Dựa trên kinh nghiệm theo dõi các trận đấu của tôi, vượt qua cả ba trong một tuần là dấu hiệu của sự ổn định ở nền baseline, chứ không phải của một cú bùng nổ đơn lẻ. Mức độ tin cậy của nhận định này ở mức trung bình, vì không có số liệu kỹ thuật hỗ trợ.

Phải nói thẳng phần còn thiếu. Tôi không có xếp hạng hiện tại của Kartal. Trong nghề của tôi, những khoảng trống như thế không được phép lấp bằng cảm giác. Một tay vợt thắng ba trận chất lượng sau sáu tháng nghỉ thường có đẳng cấp cao hơn thứ hạng của mình — đó là giả thuyết hợp lý, không phải kết luận. Ba đến năm trận không đủ để phân biệt một bước nhảy đẳng cấp với một tuần lên đồng. Đây là điểm tôi sẽ phải kiểm lại sau hai hoặc ba giải nữa.

Góc phản trực giác nằm ở chỗ khác, và nó không liên quan đến Kartal.

Khi một tay vợt hạt giống số 6 thua một đối thủ ngoài hạt giống, phản xạ của truyền thông là đi tìm dấu hiệu suy thoái của người thua. Tôi không thấy dấu hiệu đó. Svitolina thua một trận ba set sít sao trước một đối thủ đang vào phom, trong một giải mà cô buộc phải tham dự vì quy định, ở cuối một mùa giải dài. Đó là dao động bình thường của một tay vợt kỳ cựu.

Rủi ro thật sự của tuần này nằm ở lưng của Kartal.

Cô ấy 24 tuổi, đang ở rìa trước của độ tuổi sung sức nhất. Nhưng cô ấy vừa chơi Bắc Kinh rồi Vũ Hán — hai giải 1000 liên tiếp trên hard court, sau sáu tháng không thi đấu. Chấn thương lưng trong quần vợt có đặc điểm tái phát và nhạy với khối lượng vận động. Một hành trình sâu ở đây, ngay lúc này, là một canh bạc thể lực. Điều đáng chú ý là Kartal phát biểu rất điềm tĩnh: cô biết rằng cho đến khi điểm cuối cùng kết thúc, mình chưa bao giờ an toàn. Một câu nói cho thấy cái đầu lạnh. Nhưng cái đầu lạnh không bảo vệ được đốt sống.

Sai lầm lớn nhất không phải là cầm còi, mà là không dám nhận tiếng còi của mình. Với ê-kíp của Kartal, câu hỏi tương tự: họ có dám rút cô khỏi giải tiếp theo nếu cần không?

Vũ Hán cho thấy Kartal có thể chơi ngang cơ với nhóm hạt giống. Nó chưa cho thấy cô duy trì được điều đó trong bao lâu. Bước tiếp theo — có thi đấu hay không, và ở đâu — sẽ trả lời nhiều hơn bất kỳ bảng điểm nào. Tôi sẽ xem lại băng hình trận này một lần nữa, lúc hai giờ sáng, khi khán đài đã tắt đèn.